Ad ve Soyad :
E-Posta :
Telefon :
   

Benlik Sunumları V

 

Bu tanımsal aksamaların önemine, meydana gelme sıklıklarına bakarak karar veremeyiz, çünkü eğer devamlı önemler almıyor olmasaydı daha sık meydana gelirlerdi. Bu rahatsızlıklardan kaçınmak adına sürekli önleyici çalışmalar ve başarılı biçimde bertaraf edilememiş gözden düşürücü olayları telafi etmek için düzeltmeler yapıldığını görmek mümkündür. Kişi kendi yansıttıklarını korumak için bu strateji ve taktiklere başvurduğunda bunlardan "savunma manevraları" katılımcı bunlara başka biri tarafından yansıtılan durum tanımını kurtarmak için başvurduğunda ise bunlardan "koruma manevraları" veya "incelik" olarak bahsedebiliriz. Birlikte ele alındıklarında, savunmaya yönelik ve korumaya yönelik manevralar bir birey tarafından başkalarının karşısında sergilenen izlenimi güvence altına almak için kullanılan teknikleri oluştururlar. Burada, her ne kadar sergilenen hiçbir izlenimin gerekli savunma manevraları olmadan varlığını sürdüremeyeceğini kabul etsek bile, izlenimi algılayanlar o algılama sırasında incelik göstermediklerinde pek az izlenimin varlığını devam ettirebileceğini kabul etmeye pek yanaşmadığımızı da eklemek gerek. 

 

Yansıtılan tanımların aksamasını önlemek adına önlemler alındığı gerçeğine ek olarak, aynı zamanda bu aksamalara karşı yoğun bir ilginin de grupların toplumsal yaşamlarında kayda değer bir rol oynadığını söyleyebiliriz. Şakalarda ve sosyal oyunlarda, ciddiye alınmaması gereken utanç verici durumlar bilerek yaratılır. Korkunç teşhirler içeren fanteziler yaratılır. Meydana gelmiş, neredeyse meydana gelmiş ya da meydana gelmiş ama takdire şayan şekilde idare edilmiş aksamaların detaylarının anlatıldığı anekdotlar ister gerçek, ister abartılı, ister hayal ürünü olsun sık sık tekrarlanır. Güldüren, endişelere karşı bir deşarj sağlayan veya kişileri iddialarında alçakgönüllü ve yansıttıkları beklentilerinde mantıklı olmaya yönlendiren dersler olarak kullanılan bu oyunlardan, eğlenceler den, ibret verici öykülerden bol bol bulunmayan bir grup yok gibidir. Kişi imkânsız durumlara düştüğü rüyaları aracılığıyla kendini anlatabilir. Aileler tarihleri karıştırıp ne evin ne de ev sahiplerinin hazırlıklı olduğu bir anda gelen misafirden söz ederler. Gazeteciler pek manidar bir baskı hatasının meydana geldiği ve gazetenin tarafsızlığına ya da şanına gölge düştüğü zamanlan anlatırlar. Memurlar müşterilerin formlardaki soruları komik şekilde yanlış anladığı ve durumun beklenmedik ve tuhaf bir tarifine işaret eden cevaplar verdiği vakaları anlatırlar. Evden uzak yaşamları katı şekilde maço olan denizciler, eve döndüklerinde nasıl farkında olmadan annelerinden "lanet tereyağını uzatmalarını" istediklerinin öykülerini anlatırlar. Diplomatlar ise miyop bir kraliçenin bir cumhuriyetle yönetilen bir ülkenin büyükelçisine krallarının sağlığı hakkında soru sorduğu zamanı anlatırlar. 

 

Özetlemek gerekirse, başka insanların karşısına çıktığında bir kimsenin, gözlemcilerin durumla ilgili izlenimlerini denetim altında tutmak için pek çok nedeni olacağını varsayıyorum. Bu çalışma insanların bu tür izlenimleri sürdürmek için başvurduğu yaygın tekniklerden kimileri ve bu tekniklerin kullanımında ortaya çıkan bazı sık rastlanan beklenmedik durumlar üzerinedir. Herhangi bir etkinlikle ilgili olarak bireysel katılımcılar tarafından sunulan özgül içerikleri ya da bunun işlemekte olan bir toplumsal düzenin birbirine bağlı etkinliklerinde oynadığı rolü es geçeceğim. Sadece katılımcıların etkinliği başkalarının önünde sahnelerken karşılaştığı dramaturjik sorunlarla ilgileneceğim. Sahneleme ve sahne yönetimi aracılığıyla çözülen sorunlar önemsiz görünebilir ama oldukça geneldirler. Toplumsal yaşamın her yerinde karşımıza çıkabileceklerinden biçimsel sosyolojik analiz için ayrı bir boyut meydana getirirler. 

 

Bu çalışmada, etkileşim (yani yüz yüze etkileşim) kabaca fiziksel olarak aynı ortamda bulunan bireylerin karşılıklı olarak birbirlerinin eylemleri üzerindeki etkileri olarak tanımlanabilir. Bir etkileşim den diğinde ise, belli bir bireyler kümesinin sürekli olarak birbirlerinin karşısında bulunduğu bir olaydaki tüm etkileşimler kastediliyor demektir; bu durumda "bir karşılaşma" tabiri de aynı işi görür. "Performans" ise belli bir durumda belli bir katılımcının diğer katılımcılardan herhangi birini etkilemeye yönelik tüm etkinlikleri şeklinde tanımlanabilir. Belli bir katılımcıyı ve performansını referans noktası olarak alırsak, diğer performanslara katkıda bulunanlardan seyirciler, gözlemciler veya diğer katılımcılar olarak söz edebiliriz. Bir performans sırasında gözler önüne serilen önceden belirlenmiş ve başka durumlarda da sergilenebilecek ya da oynanabilecek eylem kalıbını ise "rol" veya "rutin” olarak adlandırabiliriz. Bu durumsal kavramlar kolayca bildik yapısal kavramlara bağlanabilir. Bir birey veya oyuncu aynı rolü aynı seyircilere farklı zamanlarda oynadığında, toplumsal bir ilişkinin doğması muhtemeldir. Toplumsal rolü belli bir statüye bağlı hak ve görevlerin yerine getirilmesi olarak tanımlarsak, toplumsal bir rolün bir ya da daha fazla kısımdan oluştuğunu ve bu farklı kısımlardan her birinin oyuncu tarafından çeşitli durumlarda aynı tür seyirciler ya da aynı seyirci kitlesi karşısında sahnelenebileceğini söylemek mümkündür. 

 

Goffman, Erving, and Barış Cezar. Günlük yaşamda benliğin sunumu. Metis, 2009.

 

"Görme Biçimleri" Adlı Makaleyi Okumak İstiyorsanız Buraya Tıklayın.

Benlik Sunumları V
Site Haritası
© Copyright 2019 Tüm hakları saklıdır. Homopsychologicus Psikoterapi ve Psikolojik Danışmanlık
Designed & Developed by Art Web ® Tasarım ve Yazılım Hizmetleri